Phần lớn cuộc nói chuyện căng thẳng ở viện xảy ra lúc người ta đã kiệt sức. Biết điều đó và chuẩn bị trước thì giữ được cả việc lẫn quan hệ.
Vì sao dễ căng thẳng khi ở viện
- Mệt và thiếu ngủ nhiều ngày
- Lo lắng kéo dài không dứt
- Chờ đợi lâu mà không biết chờ tới bao giờ
- Bốn thứ đó cộng lại thì ai cũng dễ vỡ
- Đó là hoàn cảnh chứ không phải tính cách
Câu cuối là điều muốn nói, và nó đúng cho cả hai phía của cuộc trao đổi. Người ở phía bên kia cũng đang ở cuối một ca trực dài, nên hiểu điều đó thì dễ nói chuyện hơn.
Sắp mất bình tĩnh thì làm gì
- Xin dừng một lúc
- Ra ngoài, uống nước, thở vài hơi
- Quay lại sau vài phút
- Lúc đó nói được việc hơn hẳn
- Mục đầu là việc khó làm nhất nhưng hiệu quả nhất
Và không ai coi việc xin dừng là thua cuộc.
Lỡ nói nặng rồi thì sao
- Nói một câu xin lỗi ngắn
- Rồi quay lại nội dung
- Không cần giải thích dài
- Không ai giữ mãi chuyện đó
- Mục thứ hai là điều quan trọng
Vì việc cần giải quyết vẫn còn nguyên ở đó.
Làm sao để không rơi vào tình trạng đó
- Chia phiên, đừng để một người thức nhiều đêm
- Ngủ và ăn đủ dù đang lo
- Cử người khác đi nói khi mình đã quá mệt
- Ra ngoài đi lại mỗi ngày một lúc
- Mục đầu là biện pháp gốc
Và phần lớn cơn bùng nổ đều tránh được từ chỗ này.
Về chuẩn bị trước mỗi cuộc trao đổi
- Viết ra ba ý muốn nói
- Đọc lại một lượt trước khi vào
- Giữ tờ giấy trên tay
- Khi lạc đề thì nhìn lại tờ giấy
- Mục cuối là cách kéo mình về việc chính
Và nó hữu ích nhất đúng lúc mình đang mệt.
Về cử một người đứng ra nói
- Chọn người còn tỉnh táo nhất trong nhà
- Không nhất thiết là người thân nhất
- Đổi người khi người đó đã quá mệt
- Những người khác đừng chen vào giữa chừng
- Mục thứ ba là điều nên thống nhất từ đầu
Và mục cuối giữ cho cuộc nói chuyện không thành hỗn loạn.
Về phân biệt việc và người
- Nói về việc đã xảy ra, không nói về con người
- Tránh câu quy chụp về thái độ hay động cơ
- Hỏi thay vì khẳng định
- Cả hai bên đều dễ tiếp tục làm việc hơn
- Mục đầu là nguyên tắc
Và mục cuối là lợi ích cho chính người đang nằm viện.
Về khi mình thấy bị nói nặng
- Đừng đáp lại ngay bằng cùng giọng
- Hỏi lại cho rõ điều người ta muốn nói
- Nếu thấy quá đáng thì nêu theo trình tự sau đó
- Ghi lại thời điểm và nội dung
- Mục thứ ba là đường đi đúng
Và đáp lại tại chỗ thường làm việc chính bị bỏ quên.
Về nói với người trong nhà
- Nói ra khi thấy quá sức, đừng chịu một mình
- Đừng trút lên nhau vì ai cũng đang mệt
- Bàn nhau chia lại việc
- Thống nhất ai quyết việc gì để khỏi tranh cãi
- Mục cuối là cách phòng tranh cãi trong nhà
Và căng thẳng trong nhà nhiều khi còn mệt hơn với bên ngoài.
Về giữ sức cho đường dài
- Nhiều đợt điều trị kéo dài hơn dự kiến
- Đừng dồn hết sức vào tuần đầu
- Nhận sự giúp đỡ khi người khác đề nghị
- Lên lịch nghỉ cho người chăm như lịch của người bệnh
- Mục cuối là điều ít nhà nào làm
Nhưng nó là thứ giữ cho cả nhà đi được tới cuối.
Về khi lo lắng thành quá sức chịu
- Nói với người nhà hoặc bạn bè
- Nói với nhân viên y tế nếu thấy cần
- Đừng coi đó là chuyện phải tự vượt qua
- Kéo dài và nặng lên thì nên tìm hỗ trợ
- Mục thứ ba là điều muốn nói rõ nhất
Và mục cuối là ngưỡng nên nhớ cho cả người bệnh lẫn người chăm.
Bốn câu ở mỗi quầy
- Tôi đang ở đúng chỗ chưa
- Bước này cần giấy gì
- Mất khoảng bao lâu và tôi chờ ở đâu
- Xong bước này thì tôi đi đâu tiếp
- Khi thấy mình quá mệt thì tự hỏi: mình có nên để người khác nói không
Câu cuối là điểm riêng, và nó là câu hỏi với chính mình chứ không với quầy.
Mỗi nơi một quy trình
- Cách làm việc và nhịp độ khác nhau giữa các nơi
- Site này nêu cách giữ cho mình nói được việc, không nêu ai đúng ai sai
- Không đáp lại bằng cùng giọng khi thấy bị nói nặng
- Không để một người gánh tới mức kiệt sức
- Mục thứ hai là ranh giới của site
Hai mục cuối là hai điều cần tránh, và mục sau trong hai cái đó là gốc của mọi chuyện.
Đi thẳng cấp cứu, đừng lấy số
- Đau ngực, khó thở, hoặc nói khó và yếu nửa người
- Chảy máu nhiều không cầm được
- Chấn thương nặng, hoặc bỏng rộng
- Lơ mơ, co giật, hoặc ngất
- Đau bụng dữ dội, hoặc nôn ra máu
Danh sách này áp cho cả người chăm, không chỉ người bệnh.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao dễ căng thẳng khi ở viện?
Vì mệt, thiếu ngủ, lo lắng và chờ đợi lâu cộng lại. Đó là hoàn cảnh chứ không phải tính cách.
Sắp mất bình tĩnh thì làm gì?
Xin dừng một lúc và ra ngoài. Quay lại sau vài phút thì nói được việc hơn hẳn.
Lỡ nói nặng rồi thì sao?
Nói một câu xin lỗi ngắn rồi quay lại nội dung. Không cần giải thích dài, và không ai giữ mãi chuyện đó.
Làm sao để không rơi vào tình trạng đó?
Chia phiên, ngủ và ăn đủ, và cử người khác đi nói khi mình đã quá mệt.